Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 52SHLOKA: 35
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 52

ताडितः स तया तत्र गदया भीमरूपया ॥६-५२-३५॥

tasya kruddhasya roṣeṇa gadāṃ tāṃ bahukaṇṭakām |
pātayāmāsa dhūmrākṣo mastake tu hanūmataḥ ॥6-52-35॥

Translation

Filled with rage, Dhumraksha struck that mace, which had many spikes, upon the head of Shri Hanuman.

हिंदी अनुवाद

क्रोध से भरे हुए उस धूम्राक्ष ने बहुत से कांटों वाली वह गदा हनुमान जी के मस्तक पर दे मारी।


English Commentary

Dhumraksha's mace was 'Bahukantaka' (having many spikes or nails), a very lethal weapon. Striking the head is usually sufficient to finish any warrior. This is Dhumraksha's most powerful and final strike. Shri Hanuman's endurance is being tested here.

हिंदी टीका

धूम्राक्ष की गदा 'बहुकण्टका' (अनेक कांटों या कीलों वाली) थी, जो अत्यंत घातक शस्त्र है। मस्तक पर प्रहार करना किसी भी योद्धा को समाप्त करने के लिए पर्याप्त होता है। यह धूम्राक्ष का सबसे शक्तिशाली और अंतिम प्रहार है। हनुमान जी की सहनशीलता की यहाँ परीक्षा हो रही है।