Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 60SHLOKA: 15
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 60

ज्ञात्वा रक्षोबलं भीममादिदेश महाबलः ।
द्वारेषु यत्नः क्रियतां प्राकारश्चाधिरुह्यताम् ॥६-६०-१५॥

jñātvā rakṣobalaṃ bhīmamādideśa mahābalaḥ |
dvāreṣu yatnaḥ kriyatāṃ prākāraścādhiruhyatām ॥6-60-15॥

Translation

Knowing the enemy force to be formidable, the mighty one ordered: 'Let efforts be made to guard the gates, and let the ramparts be mounted.'

हिंदी अनुवाद

वानर सेना को भयानक जानकर उस महाबली (रावण) ने आदेश दिया—'द्वारों पर रक्षा का यत्न किया जाए और प्राकार (दीवारों) पर चढ़ा जाए (पहरा दिया जाए)।'


English Commentary

Ravana reinforces his security. He knows that holding Lanka is crucial until Kumbhakarna awakes. Mounting the 'prakara' (ramparts) is a key part of the fortification strategy.

हिंदी टीका

रावण अपनी सुरक्षा व्यवस्था को पुनः कसता है। वह जानता है कि जब तक कुम्भकर्ण नहीं जागता, लंका को सुरक्षित रखना महत्वपूर्ण है। 'प्राकार' पर चढ़कर पहरा देना किलेबंदी का एक महत्वपूर्ण हिस्सा है।