Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 60SHLOKA: 20
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 60

कुम्भकर्णः सदा शेते मूढो ग्राम्यसुखे रतः ।
रामेण हि निरस्तस्य सङ्ग्रामे ऽस्मिन् सुदारुणे ॥६-६०-२०॥

kumbhakarṇaḥ sadā śete mūḍho grāmyasukhe rataḥ |
rāmeṇa hi nirastasya saṅgrāme 'smin sudāruṇe ॥6-60-20॥

Translation

Kumbhakarna always sleeps, being foolish and addicted to vulgar pleasures. For me, who has been defeated by Shri Rama in this terrible battle...

हिंदी अनुवाद

कुम्भकर्ण सदा सोता रहता है और मूढ़ होकर ग्श्री राम्य सुख (विषय भोग/नींद) में लगा रहता है। इस अत्यंत भयानक संग्श्री राम में श्री राम द्वारा पराजित हुए मेरे लिए...


English Commentary

Ravana calls Kumbhakarna 'mudha' (foolish) because he wastes his power in sleep. Ravana expresses his desperation by admitting his status as 'defeated by Shri Rama'.

हिंदी टीका

रावण कुम्भकर्ण को 'मूढ़' (मूर्ख/अज्ञानी) कहता है क्योंकि वह अपनी शक्ति का उपयोग करने के बजाय सोता रहता है। रावण अपनी स्थिति 'श्री राम द्वारा पराजित' बताकर अपनी हताशा प्रकट करता है।