Srimad Valmiki Ramayana

वानरैः पर्वताकारैर्लङ्केयं परिवारिता ।
सीताहरणसन्तप्ताद्रामान्नस्तुमुलं भयम् ॥६-६०-७५॥
vānaraiḥ parvatākārairlaṅkeyaṃ parivāritā |
sītāharaṇasantaptādrāmānnastumulaṃ bhayam ॥6-60-75॥
Translation
This Lanka is surrounded by monkeys resembling mountains. There is tremendous fear for us from Shri Rama, who is tormented/enraged by the abduction of Sita.
हिंदी अनुवाद
यह लंका पर्वताकार वानरों द्वारा घिर गई है। सीता के हरण से संतप्त (दुखी/क्रुद्ध) श्री राम से हमें भारी भय है।
English Commentary
Yupaksha summarizes the strategic situation: Lanka is under siege ('parivarita'). He identifies the root cause: the abduction of Sita ('Sita-harana'). He describes Shri Rama not just as an enemy, but as one 'santapta' (burning with grief and rage), which makes him infinitely more dangerous. The mention of 'mountain-sized monkeys' prepares Kumbhakarna for the strange enemies he will face.
हिंदी टीका
यहाँ युद्ध का मूल कारण और वर्तमान स्थिति दोनों स्पष्ट की गई हैं। कारण है—'सीताहरण' और उससे उत्पन्न श्री राम का क्रोध। स्थिति है—लंका की घेराबंदी। वानरों को 'पर्वताकार' कहकर उनकी शक्ति का वर्णन किया गया है। यूपाक्ष ने चतुराई से कुम्भकर्ण को बता दिया कि रावण के कर्म (सीता हरण) ने ही इस विनाश को आमंत्रित किया है।