Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 62SHLOKA: 22
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 62

त्वया देवाः प्रतिव्यूह्य निर्जिताश्चासुरा युधि ।
तदेतत् सर्वमातिष्ठ वीर्यं भीमपराक्रम ॥ ६.६२.२२ ॥ न हि ते सर्वभूतेषु दृश्यते सदृशो बली ॥ ॥६-६२-२२॥

tvayā devāḥ prativyūhya nirjitāścāsurā yudhi |
tadetat sarvamātiṣṭha vīryaṃ bhīmaparākrama |
|
6.62.22-a |
|
na hi te sarvabhūteṣu dṛśyate sadṛśo balī |
|
6.62.22-b ॥6-62-22॥

Translation

You have countered the formations of gods and demons and conquered them in battle. O One of Terrible Prowess! Therefore, employ all that valor now. For among all beings, no one is seen equal to you in strength.

हिंदी अनुवाद

तुमने देवताओं और असुरों की व्यूह रचनाओं को तोड़कर उन्हें युद्ध में जीता है। हे भीमपराक्रमी! अतः अपना वह सारा बल (वीर्य) लगा दो। (क्योंकि) सब प्राणियों में तुम्हारे समान बलवान कोई नहीं दिखाई देता।


English Commentary

The final pitch. Ravana reminds Kumbhakarna of his superiority over gods and demons. He urges him to summon 'all that valor' ('sarvam viryam'). The statement 'no one equals you in strength' is the ultimate compliment intended to stroke Kumbhakarna's warrior ego and compel him to take the field immediately.

हिंदी टीका

रावण कुम्भकर्ण को 'भीमपराक्रम' कहता है। वह चाहता है कि कुम्भकर्ण अपनी पूरी शक्ति ('सर्वम् वीर्यम्') झोंक दे। रावण का मानना है कि त्रिलोक में कुम्भकर्ण का कोई सानी नहीं है ('न सदृशो बली')। यह कुम्भकर्ण के आत्मविश्वास को बढ़ाने और उसे युद्ध के लिए प्रेरित करने का प्रयास है।