Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 65SHLOKA: 48
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 65

उल्काशनियुता मेघा बभूवुर्गर्दभारुणाः ।
ससागरवना चैव वसुधा समकम्पत ॥६-६५-४८॥

ulkāśaniyutā meghā babhūvurgardabhāruṇāḥ |
sasāgaravanā caiva vasudhā samakampata ॥6-65-48॥

Translation

Clouds containing meteors and lightning became reddish like donkeys. The earth, along with oceans and forests, shook.

हिंदी अनुवाद

बादल उल्का और बिजली से युक्त होकर गधे के समान लाल (धूसर/अरुण) रंग के हो गए। सागर और वनों सहित पृथ्वी काँप उठी।


English Commentary

Nature in turmoil. The sky turns an ugly donkey-red, and meteors fall. The earth shaking signifies the disturbance of cosmic order. These signs warn that the upcoming battle will be catastrophic for the Rakshasa.

हिंदी टीका

अपशकुनों का विवरण। बादलों का रंग 'गर्दभारुणाः' (गधे जैसा लाल/धूसर) होना अशुभ है। उल्कापात और भूकंप ('वसुधा समकम्पत') महाविनाश के सूचक हैं। प्रकृति कुम्भकर्ण के पतन का संकेत दे रही थी।