Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 67SHLOKA: 148
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 67

भ्रातृस्नेहं परित्यज्य राघवस्य प्रियं कुरु ।
अस्मत्कार्यं कृतं वत्स यत्त्वं राममुपागतः ॥६-६७-१४८॥

bhrātṛsnehaṃ parityajya rāghavasya priyaṃ kuru |
asmatkāryaṃ kṛtaṃ vatsa yattvaṃ rāmamupāgataḥ ॥6-67-148॥

Translation

Renouncing fraternal affection, do what is pleasing to Shri Rama. O child! By seeking refuge with Shri Rama, you have actually done what is beneficial for our lineage.

हिंदी अनुवाद

भाई के स्नेह को त्याग कर तुम श्री रघुनाथ जी का प्रिय करो। हे वत्स! तुमने श्री राम की शरण लेकर हमारे कुल का हित ही किया है।


English Commentary

Kumbhakarna speaks like a visionary here. He acknowledges that Vibhishana's surrender to Shri Rama was the correct path. By saying 'Asmatkaryam' (our task), he hints that Vibhishana will be the one to preserve their lineage after its impending destruction. It reflects a level of consciousness that perceives the truth as it nears its end.

हिंदी टीका

कुम्भकर्ण यहाँ एक भविष्यवक्ता की भाँति बोल रहा है। वह स्वीकार करता है कि विभीषण का श्री राम की शरण में जाना सही निर्णय था। 'अस्मत्कार्यम्' (हमारा कार्य) कहना यह संकेत देता है कि कुल के विनाश के बाद विभीषण ही उसे जीवित रखने का माध्यम बनेंगे। यह कुम्भकर्ण की वह चेतना है जो मृत्यु के निकट पहुँचकर सत्य को देख पा रही है।