Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 67SHLOKA: 45
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 67

चिक्षेप शैलशिखरं कुम्भकर्णस्य मूर्धनि ।
स तेनाभिहतोऽत्यर्थं गिरिशृङ्गेण मूर्धनि ॥६-६७-४५॥

cikṣepa śailaśikharaṃ kumbhakarṇasya mūrdhani |
sa tenābhihato'tyarthaṃ giriśṛṅgeṇa mūrdhani ॥6-67-45॥

Translation

He hurled that mountain peak onto Kumbhakarna's head. Being struck excessively by that mountain peak on his forehead, Kumbhakarna was severely hurt.

हिंदी अनुवाद

उन्होंने कुम्भकर्ण के सिर पर वह पर्वत शिखर फेंका। उस पर्वत शिखर के मस्तक पर लगने से कुम्भकर्ण को अत्यंत चोट लगी।


English Commentary

Angada's strike was unerring. The mountain peak hitting the forehead ('Murdhani') was a significant blow for Kumbhakarna. While he had previously dismissed Vanara strikes as mere touches, Angada's strength perturbed him. This proves that Angada's power was far superior to that of the ordinary Vanaras.

हिंदी टीका

अंगद का प्रहार अचूक था। मस्तक (मूर्धनि) पर पर्वत शिखर का लगना कुम्भकर्ण के लिए एक बड़ा आघात था। इससे पूर्व वानरों के प्रहारों को वह स्पर्श मात्र समझ रहा था, किन्तु अंगद के बल ने उसे विचलित कर दिया। यह सिद्ध करता है कि अंगद की शक्ति साधारण वानरों से कहीं अधिक थी।