Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 70SHLOKA: 43
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 70

स तलाभिहतस्तेन स्रस्तहस्तायुधो भुवि ।
निपपात महातेजास्त्रिशिरास्त्यक्तचेतनः ॥६-७०-४३॥

sa talābhihatastena srastahastāyudho bhuvi |
nipapāta mahātejāstriśirāstyaktacetanaḥ ॥6-70-43॥

Translation

Struck by that palm blow, the highly radiant Trishira fell to the ground unconscious, and his weapon slipped from his hand.


English Commentary

A single palm strike brought down a warrior as great as Trishira. His becoming unconscious ('Tyaktacetanah') signaled the collapse of his physical resistance. The weapon slipping away served as physical proof of his defeat. Before Hanuman's might, both demonic illusion and martial science failed.

हिंदी टीका

एक ही हथेली के प्रहार ने त्रिशिरा जैसे महारथी को धराशायी कर दिया। 'त्यक्तचेतनः' (बेहोश) होना उसकी शारीरिक शक्ति के अंत की सूचना थी। शस्त्र का छूटना (स्रस्तहस्त) उसकी पराजय का भौतिक प्रमाण था। हनुमान जी की शक्ति के सामने राक्षसी माया और विद्या दोनों विफल हो गईं।