Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 71SHLOKA: 102
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 71

न शशाक रुजं कर्तुं युधि तस्य शरोत्तमः ।
अथैनमभ्युपागम्य वायुर्वाक्यमुवाच ह ॥६-७१-१०२॥

na śaśāka rujaṃ kartuṃ yudhi tasya śarottamaḥ |
athainamabhyupāgamya vāyurvākyamuvāca ha ॥6-71-102॥

Translation

(But) even his excellent arrows could not cause him pain in battle. Then, approaching him, the Wind God (Vayu) spoke these words.

हिंदी अनुवाद

(किंतु) उनके उत्तम बाण भी युद्ध में उसे पीड़ा पहुँचाने में समर्थ नहीं हो सके। तब वायुदेव ने उनके पास आकर यह वचन कहा।


English Commentary

When human and standard divine efforts fail, divine guidance is required. The Wind God, knowing the secret, intervenes to assist Lakshmana.

हिंदी टीका

जब मानवीय और सामान्य दैवीय प्रयास विफल हो जाते हैं, तब दैवीय मार्गदर्शन की आवश्यकता होती है। वायुदेव, जो रहस्य जानते हैं, लक्ष्मण जी की सहायता के लिए आते हैं।