Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 71SHLOKA: 29
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 71

अश्वपृष्ठे रथे नागे खड्गे धनुषि कर्षणे ।
भेदे सान्त्वे च दाने च नये मन्त्रे च सम्मतः ॥६-७१-२९॥

aśvapṛṣṭhe rathe nāge khaḍge dhanuṣi karṣaṇe |
bhede sāntve ca dāne ca naye mantre ca sammataḥ ॥6-71-29॥

Translation

He is esteemed in (riding) horseback, chariots, elephants, sword, and drawing the bow; as well as in sowing dissension (Bheda), conciliation (Sama), gift-giving (Dana), polity (Naya), and counsel (Mantra).

हिंदी अनुवाद

यह घुड़सवारी, रथ-संचालन, हाथी की सवारी, तलवार और धनुष चलाने में; तथा भेद, साम, दान, नीति और मंत्रणा (कूटनीति) में अत्यंत सम्मानित (निपुण) है।


English Commentary

A complete resume. Atikaya excels in all branches of warfare and statecraft. He is a master of the 'Upayas' (strategies like Sama, Dana, Bheda). This portrays him as a perfect prince, capable of ruling as well as fighting.

हिंदी टीका

अतिकाय की बहुमुखी प्रतिभा। वह युद्धकला के साथ-साथ राजनीति (साम, दाम, दंड, भेद) में भी पारंगत है। 'सम्मतः' (सम्मानित/मान्य) शब्द बताता है कि लंका में उसकी प्रतिष्ठा एक विद्वान और योद्धा दोनों रूपों में है।