Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 72SHLOKA: 2
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 72

धूभ्राक्षः परमामर्षी धन्वी शस्त्रभृतां वरः ।
अकम्पनः प्रहस्तश्च कुम्भकर्णस्तथैव च ॥६-७२-२॥

dhūmrākṣaḥ paramāmarṣī dhanvī śastrabhṛtāṃ varaḥ |
akampanaḥ prahastaśca kumbhakarṇastathaiva ca ॥6-72-2॥

Translation

The exceedingly intolerant Dhumraksha, the best among archers and weapon-wielders, Akampana, Prahasta, and likewise Kumbhakarna—

हिंदी अनुवाद

अत्यंत क्रोधी और शस्त्रधारियों में श्रेष्ठ धनुर्धर धूम्राक्ष, अकम्पन, प्रहस्त और वैसे ही कुम्भकर्ण—


English Commentary

Ravana is mentally cataloging the great warriors he has lost so far. These were the primary defensive pillars of Lanka. Dhumraksha's fury, Akampana's steadiness, Prahasta's tactical brilliance as commander-in-chief, and Kumbhakarna's cataclysmic strength—their demise makes Ravana realize the vacuum in his military command. He is watching the pillars of his supremacy crumble one by one.

हिंदी टीका

रावण यहाँ उन महान योद्धाओं की सूची स्मरण कर रहा है जो अब तक इस युद्ध में वीरगति प्राप्त कर चुके हैं। ये सभी लंका के रक्षा कवच थे। धूम्राक्ष का पराक्रम, अकम्पन की अडिगता, प्रहस्त की सेनापति के रूप में निपुणता और कुम्भकर्ण का प्रलयंकारी बल—इन सबका अंत रावण को उसकी सैन्य रिक्तता का आभास करा रहा है। वह अपनी श्रेष्ठता के स्तंभों को एक-एक कर गिरते देख रहा है।