Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 76SHLOKA: 6
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 76

क्षुरक्षुरप्रैर्नाराचैर्वत्सदन्तैः शिलीमुखैः ।
कर्णिशल्यविपाठैश्च बहुभिर्निशितैः शरैः ॥६-७६-६॥

kṣurakṣuraprairnārācairvatsadantaiḥ śilīmukhaiḥ |
karṇiśalyavipāṭhaiśca bahubhirniśitaiḥ śaraiḥ ॥6-76-6॥

Translation

He (struck Angada) with numerous types of sharp arrows like Kshura, Kshurapra, Naracha, Vatsadanta, Shilimukha, Karni, Shalya, and Vipatha.

हिंदी अनुवाद

उसने क्षुर, क्षुरप्र, नाराच, वत्सदन्त, शिलीमुख, कर्णि, शल्य और विपाठ जैसे अनेक प्रकार के तीखे बाणों से (अंगद पर प्रहार किया)।


English Commentary

This verse showcases the richness of ancient Indian archery and the variety of missiles used. Each type of arrow (Kshura, Naracha, etc.) had a specific shape and impact. The use of such diverse weaponry by the Rakshasas proves their mastery of martial sciences. For Angada, this was a rigorous test of both his knowledge of countermeasures and physical endurance.

हिंदी टीका

यह श्लोक प्राचीन भारतीय धनुर्विद्या की समृद्धि और अस्त्रों की विविधता का परिचायक है। प्रत्येक बाण का अपना विशिष्ट आकार और प्रभाव होता था। राक्षसों द्वारा इतने विविध अस्त्रों का प्रयोग यह सिद्ध करता है कि वे उच्च कोटि के युद्ध-विद्या निपुण थे। अंगद जी जैसे वीर के लिए यह अस्त्र-ज्ञान और शारीरिक सहनशक्ति की कठिन परीक्षा थी।