Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 91SHLOKA: 67
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 91

सुपत्रमनुवृत्ताङ्गं सुपर्वाणं सुसंस्थितम् ।
सुवर्णविकृतं वीरः शरीरान्तकरं शरम् ॥६-९१-६७॥

supatramānuvṛttāṅgaṃ suparvāṇaṃ susaṃsthitam |
suvarṇavikṛtaṃ vīraḥ śarīrāntakaraṃ śaram ॥6-91-67॥

Translation

That hero's arrow was well-feathered, well-proportioned, strong-jointed, well-stabilized, decorated with gold, and the bringer of the body's end.

हिंदी अनुवाद

वह वीर लक्ष्मण का बाण सुंदर पंखों वाला, सुडौल अंगों वाला, मजबूत गांठों वाला, सुवर्ण से अलंकृत और शरीर का अंत करने वाला था।


English Commentary

This detailed description of the arrow highlights its significance. The word 'Sharirantakaram' (body-ending) clarifies that this was no ordinary shaft but an envoy of Death. The golden decoration ('Suvarnavikritam') testifies to its purity and royal nature. Lakshmana chose this arrow with extreme care, marking the pinnacle of His martial expertise.

हिंदी टीका

बाण का यह विस्तृत वर्णन उसकी महत्ता को दर्शाता है। 'शरीरान्तकरम्' शब्द यह स्पष्ट करता है कि यह कोई साधारण बाण नहीं, बल्कि काल का दूत था। सुवर्ण का अलंकरण (सुवर्णविकृतम्) उसकी पवित्रता और राजसी होने का प्रमाण है। लक्ष्मण जी ने अत्यंत सावधानी से इस बाण का चयन किया था, जो उनके युद्ध-कौशल की पराकाष्ठा है।