Srimad Valmiki Ramayana

YUDDHA KANDASARGA: 98SHLOKA: 27
Srimad Valmiki Ramayana - Yuddha Kanda - Sarga 98

उत्पेततुस्ततस्तूर्णं जघ्नतुश्च परस्परम् ।
भुजैश्चिक्षिपतुर्वीरावन्योन्यमपराजितौ ॥६-९८-२७॥

utpetatustatastūrṇaṃ jaghnatuśca parasparam |
bhujaiścikṣipaturvīrāvanyonyamaparājitau ॥6-98-27॥

Translation

They quickly sprang up and struck each other. Those unconquered heroes hurled each other down with their arms.

हिंदी अनुवाद

वे तुरंत उछलकर खड़े हो गए और एक-दूसरे को मारने लगे। उन दोनों अपराजित वीरों ने अपनी भुजाओं से एक-दूसरे को पटका (फेंका)।


English Commentary

Springing up 'turnam' (quickly) after falling demonstrates their indomitable willpower. Both were 'aparajitau' (unconquered)—meaning neither was willing to yield. Hurling each other with arms depicts wrestling techniques.

हिंदी टीका

गिरने के बाद 'तूर्णं' (तुरंत) उठना उनकी अदम्य इच्छाशक्ति को दिखाता है। दोनों 'अपराजित' थे—अर्थात कोई भी हार मानने को तैयार नहीं था। भुजाओं से पटकना कुश्ती के दांव-पेच को दर्शाता है।